ವಿಷಯದ ಪರಿಚಯ
ಇಂದಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ನಮ್ಮ ಜೀವನದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ. ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್, UPI ಪಾವತಿಗಳು, ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ, ಓಟಿಪಿ, ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಗಳು—ಎಲ್ಲವೂ ಮೊಬೈಲ್ ನಂಬರ್ಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು, ಒಂದೇ ಒಂದು ಸಿಮ್ ಅಥವಾ ಫೋನ್ ದುರುಪಯೋಗವಾದರೂ ದೊಡ್ಡ ಹಣಕಾಸಿನ ನಷ್ಟ, ಗುರುತು ಕಳವು (Identity Theft), ವಂಚನೆ ಕರೆ/ಸಂದೇಶಗಳಿಂದ ತೊಂದರೆ ಆಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಇಲಾಖೆ (DoT – Department of Telecommunications) ಪರಿಚಯಿಸಿದ “ಸಂಚಾರಿ ಸಾಥಿ” (Sanchar Saathi) ಆಪ್ ಮತ್ತು ಪೋರ್ಟಲ್ ಬಹಳ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಬಹುತೇಕರು ಇದನ್ನು “ಸಂಚಾರಿ ಸಾಥಿ APK” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. APK ಎಂದರೆ Android Package File. ಅಂದರೆ ಆಪ್ನ ಇನ್ಸ್ಟಾಲ್ ಫೈಲ್. ಆದರೆ ಯಾವಾಗಲೂ APK ಅನ್ನು ಅನಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್ಗಳಿಂದ ಡೌನ್ಲೋಡ್ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ, Play Store ಅಥವಾ ಅಧಿಕೃತ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕವೇ ಆಪ್ ಬಳಸುವುದು ಸುರಕ್ಷಿತ. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರಿ ಸಾಥಿ ಆಪ್ ಏನು, ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಅದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು, ಬಳಸುವ ವಿಧಾನ, ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ಮತ್ತು ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸರಳ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿ ತಿಳಿಯೋಣ.
ಸಂಚಾರಿ ಸಾಥಿ ಎಂದರೇನು?
ಸಂಚಾರಿ ಸಾಥಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಇಲಾಖೆ ನಡೆಸುವ ನಾಗರಿಕ-ಕೇಂದ್ರಿತ (citizen-centric) ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೇವೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿ:
- ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ವಂಚನೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವುದು
- ಕಳೆದುಹೋದ / ಕದಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಮೊಬೈಲ್ಗಳನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಅಥವಾ ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು
- ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅನಧಿಕೃತ ಸಿಮ್ ಕಾರ್ಡ್ಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದು
- IMEI ಪರಿಶೀಲನೆ ಮೂಲಕ ಬಳಸಿದ (second-hand) ಮೊಬೈಲ್ ಖರೀದಿಯಲ್ಲಿ ಮೋಸ ಆಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು
ಈ ಸೇವೆ ವೆಬ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ಹಾಗೂ ಮೊಬೈಲ್ ಆಪ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ.
“APK” ಅನ್ನೋದರ ಅರ್ಥ ಏನು? ಸಂಚಾರಿ ಸಾಥಿ APK ಸುರಕ್ಷಿತವೇ?
APK (Android Package Kit) ಎಂದರೆ Android ಫೋನ್ನಲ್ಲಿ ಆಪ್ ಇನ್ಸ್ಟಾಲ್ ಮಾಡಲು ಬಳಸದ ಫೈಲ್. ಕೆಲವರು Play Store ಇಲ್ಲದೇ “APK download” ಎಂದು ಹುಡುಕಿ ಡೌನ್ಲೋಡ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಇದೆ:
- ಅನಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್ನಿಂದ APK ಡೌನ್ಲೋಡ್ ಮಾಡಿದರೆ ವೈರಸ್/ಮಾಲ್ವೇರ್ ಅಪಾಯ ಇದೆ
- ನಕಲಿ ಆಪ್ ನಿಮ್ಮ OTP, SMS, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮಾಹಿತಿ, ಫೋನ್ಬುಕ್ ಕಳವು ಮಾಡಬಹುದು
ಆದ್ದರಿಂದ ಸಂಚಾರಿ ಸಾಥಿ ಆಪ್ ಅನ್ನು ಈ ಅಧಿಕೃತ ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಇನ್ಸ್ಟಾಲ್ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ:
- Google Play Store (Android)
- Apple App Store (iPhone)
- Sanchar Saathi ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ ಪೋರ್ಟಲ್
ಸಂಚಾರಿ ಸಾಥಿ ಆಪ್ನ ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು
ಸಂಚಾರಿ ಸಾಥಿ ಆಪ್ನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೆಳಗಿನ ಮುಖ್ಯ ಸೇವೆಗಳು ಇವೆ:
(A) Chakshu – ವಂಚನೆ ಕರೆ/ಸಂದೇಶ ವರದಿ
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ “ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್”, “KYC update”, “ನಿಮ್ಮ ಅಕೌಂಟ್ ಬ್ಲಾಕ್”, “ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಪಾರ್ಸಲ್” ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಂಚನೆ ಕರೆ/ಮೆಸೇಜ್ಗಳು ಬರುತ್ತಿವೆ. Chakshu ಫೀಚರ್ ಮೂಲಕ ನೀವು:
- ಸಂಶಯಾಸ್ಪದ ಕರೆ ಸಂಖ್ಯೆ
- ವಂಚನೆ SMS
- ಫಿಷಿಂಗ್ ಲಿಂಕ್
- ಸ್ಪೂಫಿಂಗ್ (spoofed) ಸಂಖ್ಯೆಗಳು
ಇವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ವರದಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.
(B) Lost/Stolen Mobile – ಕಳೆದುಹೋದ ಫೋನ್ ಬ್ಲಾಕ್
ನಿಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್ ಕಳೆದುಹೋದರೆ ಅಥವಾ ಕಳ್ಳತನವಾದರೆ ಅದು ಬೇರೆ ಯಾರ ಕೈಗೆ ಹೋಗಿ ದುರುಪಯೋಗವಾಗಬಹುದು. ಈ ಸೇವೆ ಮೂಲಕ ನೀವು IMEI/ಸಂಬಂಧಿತ ವಿವರಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಫೋನ್ ಅನ್ನು ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭಿಸಬಹುದು.
(C) Know Mobile Connections in Your Name
ಬಹಳ ಜನರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ: ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಮ್ಮ ಆಧಾರ್ ಅಥವಾ ಐಡಿಯನ್ನು ದುರುಪಯೋಗ ಮಾಡಿ ನಮ್ಮ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಸಿಮ್ ಆಕ್ಟಿವೇಟ್ ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಸಂಚಾರಿ ಸಾಥಿ ಮೂಲಕ:
- ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಸಿಮ್ಗಳು ಇವೆ ಎಂದು ನೋಡಬಹುದು
- ಅನಧಿಕೃತ ನಂಬರ್ ಇದ್ದರೆ ಅದನ್ನು “Not required” ಅಥವಾ “Report” ಮಾಡಿ ಡಿಸ್ಕನೆಕ್ಟ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭಿಸಬಹುದು
ಇದು ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸೈಬರ್ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.
(D) IMEI Verification – IMEI ಚೆಕ್
Second-hand ಫೋನ್ ಖರೀದಿಸುವಾಗ IMEI ನಕಲಿ/ಬ್ಲಾಕ್ ಆಗಿರಬಹುದು. IMEI ಪರಿಶೀಲನೆ ಮಾಡಿ:
- ಫೋನ್ ಜಿನ್ಯೂನ್ ಇದೆಯೇ
- IMEI tampering ಇದೆಯೇ
- ಆ ಡಿವೈಸ್ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ಲಿಸ್ಟ್ ಆಗಿದೆಯೇ
ಇವೆಲ್ಲಾ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಸಂಚಾರಿ ಸಾಥಿ ಆಪ್ ಹೇಗೆ ಇನ್ಸ್ಟಾಲ್ ಮಾಡುವುದು?
Android ಬಳಕೆದಾರರು:
- Play Store ಓಪನ್ ಮಾಡಿ
- “Sanchar Saathi” ಎಂದು ಸರ್ಚ್ ಮಾಡಿ
- Department of Telecommunications/DoT ಹೆಸರಿನ ಅಧಿಕೃತ ಆಪ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ
- Install ಒತ್ತಿ
iPhone ಬಳಕೆದಾರರು:
- App Store ಗೆ ಹೋಗಿ
- “Sanchar Saathi” ಎಂದು ಹುಡುಕಿ
- Install ಮಾಡಿ
ಹೀಗಾಗಿ ಅಧಿಕೃತ ಆಪ್ ಮೂಲಕ ಇನ್ಸ್ಟಾಲ್ ಮಾಡಿದರೆ APK ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸುರಕ್ಷತಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತವೆ.
Apk Download::Link
ಸಂಚಾರಿ ಸಾಥಿ ಆಪ್ ಬಳಸುವ ವಿಧಾನ
Step 1: ಆಪ್ ಓಪನ್ ಮಾಡಿ ಲಾಗಿನ್/ವೆರಿಫೈ
ಆಪ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್ ನಂಬರ್ ಮೂಲಕ ವೆರಿಫಿಕೇಶನ್ (OTP) ಕೇಳಬಹುದು.
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ “SEND SMS” ಅಂತ ಒಂದು ಆಪ್ ಫಂಕ್ಷನ್ ಇರುತ್ತದೆ—ಇದು ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಸಕ್ರಿಯ ನಂಬರ್ ವಾಸ್ತವವಾಗಿಯೂ ನಿಮ್ಮದೇ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
Step 2: ನಿಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಸೇವೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ
- Chakshu ಮೂಲಕ ವರದಿ ಮಾಡಬೇಕಾ?
- Lost mobile block ಮಾಡಬೇಕಾ?
- ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರಿನ ಸಿಮ್ಗಳ ಲಿಸ್ಟ್ ನೋಡಬೇಕಾ?
- IMEI verify ಮಾಡಬೇಕಾ?
ನಿಮ್ಮ ಅವಶ್ಯಕತೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ ಮುಂದುವರಿಯಬಹುದು.
ಸಂಚಾರಿ ಸಾಥಿ ಆಪ್ ಉಪಯೋಗ ಯಾರು ಮಾಡಬೇಕು?
ಈ ಆಪ್ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗುವುದು:
- ವಂಚನೆ ಕರೆ/ಮೆಸೇಜ್ ಹೆಚ್ಚು ಬರುವವರು
- ಸೀನಿಯರ್ ಸಿಟಿಜನ್ಸ್ ಇರುವ ಕುಟುಂಬಗಳು
- Online banking/UPI ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡುವವರು
- Second-hand ಮೊಬೈಲ್ ಖರೀದಿಸುವವರು
- ಫೋನ್ ಕಳೆದುಹೋಗುವ ಭಯ ಇರುವವರು
ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ಯಾವುದೇ ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಇದು ಸಹಾಯಕವಾಗಬಹುದು.
ಆಪ್ permissions ಬಗ್ಗೆ
ಸಂಚಾರಿ ಸಾಥಿ ಆಪ್ ಕೆಲವು permissions ಕೇಳಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ:
- SMS (OTP/Verification/Report scam SMS)
- Call logs (scam calls report ಮಾಡಲು)
- Camera (IMEI barcode scan ಮಾಡಲು)
- Files/Photos (ಅಪ್ಲೋಡ್ evidence)
ಈ permissions ಯಾಕೆ ಬೇಕು ಎಂಬ ವಿವರಣೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಪ್ನಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಬಳಕೆದಾರರು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ permissions ಒಪ್ಪಬೇಕು.
ನಿಮಗೆ ಅನಾವಶ್ಯಕ permission ಎಂದು ಅನಿಸಿದರೆ:
- Android Settings → Apps → Sanchar Saathi → Permissions
ಇಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು.
ಸಂಚಾರಿ ಸಾಥಿ ಬಗ್ಗೆ ವಿವಾದ/ಚರ್ಚೆ ಏಕೆ ಆಯ್ತು?
ಇತ್ತೀಚಿನ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರಿ ಸಾಥಿ ಆಪ್ ಬಗ್ಗೆ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಡಿಬೇಟ್ ಕೂಡ ನಡೆಯಿತು. ಕಾರಣ:
- ಕೆಲವು ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಆಪ್ ಅನ್ನು ಹೊಸ ಫೋನ್ಗಳಲ್ಲಿ “mandatory pre-install” ಮಾಡುವ ಚರ್ಚೆ ಆಯ್ತು
- ಕೆಲವು ಜನ privacy ಮತ್ತು surveillance ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು
ನಂತರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಇದು ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸುರಕ್ಷತಾ ಉಪಕರಣ, spy app ಅಲ್ಲ ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಕೂಡಗಳು ಬಂದವು. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ, ಆಪ್ ಬಳಸುವಾಗ privacy, permissions ಮತ್ತು official source ಮೂಲಕ install—ಇವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು.
ಸಂಚಾರಿ ಸಾಥಿ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
- ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರಿನ ಅನಧಿಕೃತ ಸಿಮ್ಗಳು ಪತ್ತೆ
- ವಂಚನೆ ಕರೆ/SMS ಅನ್ನು report ಮಾಡುವ ಸರಳ ವಿಧಾನ
- ಕಳೆದುಹೋದ ಫೋನ್ ದುರುಪಯೋಗ ತಪ್ಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯತೆ
- Second-hand device ಖರೀದಿಯಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷತೆ
- ದೇಶದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ fraud control ಗೆ ಸಹಕಾರ
ವಿಷಯದ ಉಪಸಂಹಾರ
ಸಂಚಾರಿ ಸಾಥಿ (Sanchar Saathi) ಆಪ್ ಭಾರತದ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಜ್ಜೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಮೊಬೈಲ್ ವಂಚನೆಗಳು ದಿನೇದಿನೇ ಹೊಸ ರೂಪ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಸರಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ ಪೋರ್ಟಲ್/ಆಪ್ ಮೂಲಕ report ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸಹಾಯವಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ “ಸಂಚಾರಿ ಸಾಥಿ APK” ಎಂದು ಹುಡುಕಿ ಅನಧಿಕೃತ APK ಡೌನ್ಲೋಡ್ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ. ಯಾವಾಗಲೂ Play Store/App Store ಅಥವಾ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕವೇ ಆಪ್ ಇನ್ಸ್ಟಾಲ್ ಮಾಡಿ. permissions ಅನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಒಪ್ಪಿ. ನಿಮ್ಮ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.